Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi
Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi
Blog Article
Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.
Basın kartı almak isteyen bir editör için ilk soru genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu soruların yanıtı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te revize edilen Basın Kartı Yönetmeliği'nde tüm detaylarıyla yer alıyor.
Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , medya kuruluşlarında aranan kriterleri , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iptal edildiği durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Amaç , rehberin sonunda başvurunuzu hatasız olarak yapabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Meslek camiasında sıklıkla "sarı basın kartı" adıyla bilinir.
Kart, kişinin kendi başına talep edebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı incelenir .
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış alışılmış bir kullanımdır . Mevzuatta sadece beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı kastedilir .
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .
Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Bu değişikliklerle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.
- Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
- Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
- Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
- Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Altını çizmek gereken bir nokta: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz yerinde olur .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre toplam beş kart türü vardır . Her türün hitap ettiği kitle ve başvuru koşulları farklılık gösterir . Hangi türe başvuracağınızı bilmek, reddedilme riskini azaltır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; kart talep edenin genel şartların eksiksiz tamamını sağlaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .
2. Süreli Basın Kartı
Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Başvuranın ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.
3. Geçici Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Geçici kart, görev süresi göz önünde tutularak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde yalnızca bir kez uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması gerekir. Kartın süresi , kart taşıma kıdemine göre belirlenir :
- 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
- Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
- Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart
Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda da gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.
5. Sürekli Basın Kartı
Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı hesaba katılır. Sürekli kart başvurularında 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.
Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar
Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar esas alınır . Bu koşullardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru reddedilir :
- 18 yaşını bitirmiş olmak.
- En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
- Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
- Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
- Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesiyle çalışmak ve işler arasında bir aydan uzun boşluk bırakmamak.
- Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.
Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .
Sahada en çok görülen hata, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Beyannameyi doldurmadan önce sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .
Basın Kartı Kimlere Verilmez?
Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, içerik üretse bile bu kartı alamaz .
Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?
Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları sağlaması gerekir. Bunun yanında her kuruluş türü için kart alabilecek pozisyonlar ve kota farklılaşır .
Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler
Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması şarttır . Kontenjan , yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre değişir; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum
Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması aranır . Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .
RTV Kuruluşları
Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması şarttır . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart verilmez .
İnternet Haber Sitelerinde Şartlar
İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar yayımlaması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı barındırmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :
- 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
- 5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
- 10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur
Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .
Basın Kartı Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber
Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :
- Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
- Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
- Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
- Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
- Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
- Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
- Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.
Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru mümkündür .
Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvuru yapabilir. Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .
Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci
Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden meydana gelir . Üyelik süresi iki yıldır.
- Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
- Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
- Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
- Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
- Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.
İnceleme sırasında başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da inceler. İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu nedenle erişimi zayıf bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da sonucu Basın olumsuz etkileyebilir .
Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar
Kartın sağladığı başlıca avantaj, mesleki kimliğin tüm kurumlar nezdinde resmî olarak tanınmasıdır . Bunun yanında mevzuatta açıkça düzenlenmiş birkaç önemli hak bulunur :
- Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
- Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.
Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden ileri gelir. Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; güncel durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz önerilir .
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Mevzuata göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi biten kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla Komisyona gitmeden Başkanlıkça yenilenir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu verilir ; sadece kartın kendisinin tazelenmesi gündeme gelebilir .
Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kartın kaybolması hâlinde başvuruya kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez yapılabilir .
Maliyet tarafında yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Ödenecek bedel Başkanlıkça ilan edildiğinden, sistemdeki güncel bilgiye bakmanız önerilir.
Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar
Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , bu durum en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . İade edilmesi gereken eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme alınmaz .
Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:
- Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
- Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
- Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
- Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi
Basın ahlak esaslarına aykırılık gerekçesiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart düzenlenmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Ayrıca resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilmez .
Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar
Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu başvuru sahiplerinde kendine özgü koşullar uygulanır.
Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli
Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi olarak başvurabilir . Beyannamenin üst yönetici tarafından onaylanmış olması ve birim ve kadro unvanını içeren resmî görev yazısının sunulması şarttır. Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına özellikle odaklanır; yalnızca kadro unvanı belirleyici değildir.
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar aynen uygulanır .
Meslek Örgütü Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de başvuru yapabilir . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .
Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri
İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını düzenli olarak denetler . Medya kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi sunmalıdır. Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi uyarılır .
Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler
Başvuru düğmesine basmadan önce bu kontrol listesini sırayla gözden geçirmeniz , olası ret kararlarını ciddi biçimde engeller:
- 18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
- Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
- 5953 kapsamında sözleşmeli ve sigortalı olarak çalışıyorum.
- Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
- Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.
Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak zaman kazandırır. Nitekim ret alan bir başvuru yeniden başvuruyu mümkün kılsa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .
Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar
Reddedilen dosyaların büyük bölümü, dikkatle giderilebilecek hatalardan kaynaklanır . En sık karşılaşılan sorunlar ve doğru yaklaşım şunlardır :
- Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
- Eksik iş örneği → Son altı aya ait, size ait olduğu net anlaşılan çalışmaları ekleyin.
- Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
- Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
- Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
- İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.
Bir örnekle açıklayalım: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işten çıkışının ardından bir buçuk ay sonra yeni bir kuruluşta çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için kesintisiz çalışma şartı sağlanamıyor. Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .
Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi
2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da kart alabilir duruma geldi. Fakat her haber sitesi kendiliğinden bu kapsama girmez . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
- Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
- Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
- Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
- Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.
Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , kullandığınız haber yazılımıyla iç içedir. Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , yayıncı açısından ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.
Basın Kartı SSS
Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik eğitim şartı olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı öngörür; bu nedenle lise mezunları da karta başvurabilir . Yine de Komisyon mesleki geçmişinizi inceler; güçlü bir çalışma dosyası diploma kadar belirleyicidir .
Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Sabit bir süre yoktur. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak değişir .
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu imkân bulunmaz .
Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, tek başına bu çalışmalarla karta hak kazanamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri karta başvurabilir .
Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?
Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça duyurulur ; bu nedenle geçerli tutarı Başkanlığın resmî kanallarından kontrol etmelisiniz .
Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?
Gerekçe ortadan kalkınca yeniden başvuru yapılabilir . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler gerçekleşmedikçe kart düzenlenmez .
Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?
Alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki türde de görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu aranır ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .
Basın kartı, gazetecilik mesleğinin temel güvencesidir ve işlem ayrıntılı olsa da adımlar bellidir. Doğru kart türünü seçip şartları önceden kontrol eder ve yükümlülüklerinizi zamanında yerine getirirseniz , belgenizi sorunsuz alıp meslek hayatınız boyunca koruyabilirsiniz.
Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Resmî işlemler için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını takip edin; buradaki içerik bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page